Opodatkowanie pożyczki bez wynagrodzenia (odsetki 0%) udzielonej spółce z o.o. przez udziałowca

Cyklu konkretnych pytań i konkretnych odpowiedzi, ciąg dalszy. Powracam do zagadnień podatkowych związanych z funkcjonowaniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym razem – problem opodatkowania pożyczki udzielanej spółce przez jej udziałowca. Poniższe rozważania konkretyzuję, do sytuacji, w której pożyczkobiorcy nie należy się wynagrodzenie w postaci odsetek od pożyczonej sumy pieniędzy.

Podatek od czynności cywilnoprawnych PCC.

Obciąża pożyczkobiorcę, czyli spółkę. Pożyczkobiorca ma obowiązek wypełnienia deklaracji PCC-3 oraz wpłaty należnego podatku w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Podstawą opodatkowania przy umowie pożyczki jest kwota pożyczki (np. 50 000 zł). Stawka podatkowa 2%. (od kwoty 50 000 zł = 1000 zł). Powtórzę. Opłaca spółka.

Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, pożyczka udzielona przez wspólnika spółce kapitałowej korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, zatem nie trzeba płacić podatku od czynności cywilnoprawnej.

Wpływ pożyczki na podatek dochodowy.

Pożyczka bez wynagrodzenia jest prawnie dopuszczalna. Po stronie pożyczkodawcy nie powstanie w takim wypadku obowiązek w podatku dochodowym, bo w sensie prawnym nie uzyskuje on żadnego przychodu (pożycza 50 000 zapisując to po stronie biernej swojego rozliczenia [-50 000] – uzyskuje zwrot pożyczki 50 000 zapisując to po stronie czynnej [+50 000] = ogólny rachunek transakcji 0 zł). Jednak u pożyczkobiorcy (spółki z o.o.) może powstać przychód w postaci nieodpłatnego świadczenia, który należy wykazać w księgach. Wyżej opisany przychód powstaje u podatników podatkiem CIT a takim jest spółka z o.o. (osoba prawna). Jego wartość jest szacunkowa i wynika z rynkowej wartości pożyczki, czyli rynkowego oprocentowania. Tak więc pożyczkobiorca nie może uchylić się od zapłaty podatku od „odsetek” nawet jeśli w umowie odsetki te nie zostały ustalone.

Nie ma natomiast zastrzeżeń prawnych do tego by pożyczkodawcą był wspólnik (udziałowiec) spółki a pożyczkobiorcą ta spółka.

W sytuacji, gdy wspólnik udzielił spółce pożyczki oprocentowanej, to odsetki dla pożyczkodawcy (wspólnika) stanowią przychód w dniu ich faktycznego otrzymania, który należy opodatkować, natomiast dla spółki stanowią koszt uzyskania przychodów. Spółka dokonująca wypłaty odsetek wspólnikowi jest zobowiązana do potrącania zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 19% od kwoty wypłaconych odsetek. Potrącenia należy dokonać do 20-dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty odsetek.